العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)
17
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)
از مردم آرامش است و آسودگى طبرسى در ( 7 : 214 مجمع ) گفته : اهل عربيت گويند ، نطق بر جز آدميزاده به كار نرود ، و همانا صوت گفته شود ، زيرا نطق سخن است و براى پرنده سخنى نيست ولى چون سليمان معنى صوت پرندهها را ميفهميد آن را بطور مجاز منطق ناميده ، و گفتند مقصود حقيقت سخنگوئيست ، زيرا برخى پرندهها سخنى دارند كه حروف دارد مانند طوطى ، مبرد گفته هر چه راز دلش پديد آرد گويا نامند و سخنگو علي بن عيسى گفته : پرندهها با سليمان سخن ميگفتند و اين معجزه او بوده چنانچه از هدهد گزارش شده و سخن پرنده آوازيست كه با يك صيغه مقاصدشان را ميفهمانند بخلاف سخن گفتگوى مردم كه صيغههاى جدا جدا دارد و از اين رو ما سخن آنها را با طول همدمى نفهميم و آنها هم چيزى از ما نفهمند زيرا فهم ما به همان امور مخصوصه خود رسد و چون سليمان ميفهميد گفتار آنها را داناى منطق آنها بود . و هم او ره گفته : در باره اينكه سليمان بجستجوى هدهد برآمد ميان پرندهها اختلاف است ، گفتهاند : در سفرش نيازمند او شد تا به آتش رهنمايد چون گفتند هدهد آب را در درون زمين مىديده چنانچه ما آن را در شيشه بينيم ، از ابن عباس است . و عياشى بسند خود از ابى حنيفه آورده كه به امام ششم عليه السّلام گفت : چرا سليمان در ميان پرندهها از هدهد جستجو كرد ؟ فرمود : چون هدهد آب را در درون زمين بيند چنانچه يكى از شماها در ميان شيشه ، ابو حنيفه بياران خود نگاه كرد و خنديد ، فرمودش چه تو را خندانيد ؟ گفت بر تو پيروز شدم قربانت ، فرمود : چگونه ؟ گفت : آنكه آب را درون زمين بيند دام را زير خاك نبيند ، فرمود : اى نعمان ندانى كه چون قدر فرو آيد ديده نابينا گردد . سپس ره در قول خدا ( لاعذبنّه ) گفته : چنانچه سخن گفتن پرنده و تكليفش